Khi có thay đổi pháp luật, quá trình chuyển từ quy định cũ quen thuộc sang quy định mới còn lạ lẫm luôn đầy lúng túng đối với doanh nghiệp lẫn cơ quan quản lý. Do đó, song hành cùng Luật Đầu tư 2020 thay thế Luật Đầu tư 2014, quy định chuyển tiếp trong Nghị định 31/2021/NĐ-CP hướng dẫn (“Nghị định 31”) vừa có hiệu lực sẽ là “hướng dẫn viên” đắc lực giúp nhà đầu tư đi “đúng hướng” giữa buổi giao thời, với nhiều chỉ dẫn đáng lưu ý.

Doanh nghiệp tiếp tục hoạt động theo giấy tờ cũ còn hạn

Dù không còn được ghi nhận từ Luật Đầu tư 2014, Giấy phép đầu tư, Giấy chứng nhận ưu đãi đầu tư hoặc Giấy chứng nhận đầu tư đã cấp vẫn được công nhận. Theo đó, doanh nghiệp hưởng nguyên vẹn quyền, nghĩa vụ và ưu đãi như cũ mà không cần đổi thành Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và/hoặc Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hiện hành. Còn nếu muốn đổi sang giấy tờ mới, doanh nghiệp có thể đồng thời đề nghị cơ quan đăng ký cấp giấy tờ doanh nghiệp trước, giấy tờ đầu tư sau.

Ngoài ra, doanh nghiệp hoạt động không buộc phải chấm dứt hoạt động nếu chấm dứt dự án, dù giấy tờ cũ ghi nhận như vậy theo quy định trước đây.    

Thành lập theo luật cũ: áp dụng điều kiện đầu tư nào?

Doanh nghiệp có vốn nước ngoài chi phối đã thành lập trước 01/01/2021 phải đáp ứng điều kiện đầu tư theo Luật Đầu tư 2020 nếu: (1) điều chỉnh dự án; (2) bổ sung ngành, nghề kinh doanh; (3) thành lập doanh nghiệp khác; (4) đăng ký góp vốn, mua lại doanh nghiệp (M&A) và (5) ký kết hợp đồng hợp tác kinh doanh (BCC).

Cần lưu ý, về điều chỉnh dự án, cơ quan cấp phép chỉ xem xét đối với nội dung điều chỉnh đó mà không được xem xét những nội dung dự án khác đang thực hiện. Đây là “tấm khiên” cho doanh nghiệp trước những yêu cầu “vượt giới hạn” về giải trình, chứng minh ngoài phạm vi vốn khá phổ biến trong thực tế từ công quyền.

Có thể điều chỉnh ký quỹ đầu tư theo luật mới

Đối với dự án cần chính quyền hỗ trợ đất, thông thường nhà đầu tư phải ký quỹ đảm bảo thực hiện dự án theo thỏa thuận ký quỹ với nhà nước. Việc ký quỹ theo quy định cũ tiếp tục có giá trị. Tuy nhiên, để tận dụng thay đổi có lợi cho nhà đầu tư trong Luật Đầu tư 2020, doanh nghiệp có quyền yêu cầu điều chỉnh nhằm (1) thay đổi sang hình thức bảo lãnh ngân hàng về ký quỹ hoặc (2) điều chỉnh điều kiện nhận lại tiền ký quỹ. Nhờ đó, nguồn lực tài chính của doanh nghiệp có thể được tăng cường nhờ khoản ký quỹ được trả về.

Cần lưu ý, quy định này chỉ áp dụng với giai đoạn còn lại của dự án sau ngày 26/03/2021 và với tiền ký quỹ chưa hoàn trả sau ngày điều chỉnh thỏa thuận. Ngoài ra, chỉ nhà đầu tư không vi phạm nghĩa vụ thực hiện dự án mới có quyền yêu cầu trên.

Điều chỉnh dự án đầu tư đã hoạt động

Nguyên tắc chung là doanh nghiệp tiếp tục triển khai dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, trừ trường hợp việc điều chỉnh làm dự án nay thuộc diện chấp thuận thì thực hiện theo thủ tục hiện hành. Tuy nhiên, đối với điều chỉnh (1) dự án nay thuộc diện Thủ tướng chấp thuận hoặc (2) dự án trên 5.000 tỷ phù hợp quy hoạch trước đây do chính quyền tỉnh chấp thuận, Thủ tướng sẽ chấp thuận căn cứ thẩm quyền hiện tại, các nội dung khác vẫn do chính quyền tỉnh quyết định.

Đặc biệt, việc điều chỉnh tiến độ của dự án thuộc diện chấp thuận là tin vui nổi bật cho doanh nghiệp. Theo đó, tiến độ của mọi dự án đó dù đã điều chỉnh hay chưa trước ngày 26/03/2021 đều được “cài đặt lại”. Nhờ vậy, dự án có thể kéo dài tối đa 24 tháng từ ngày 01/01/2021 (nếu dự kiến kết thúc trước ngày 01/01/2021) hoặc từ ngày dự kiến kết thúc (nếu sau ngày 01/01/2021). Ngoài ra, dù Luật Đầu tư 2020 quy định dự án kéo dài tiến độ quá 12 tháng phải có chấp thuận điều chỉnh chủ trương, nhưng nhà đầu tư được Nghị định 31 miễn thủ tục này nếu kéo dài do sự kiện bất khả kháng hoặc lỗi của chính quyền. Quy định chuyển tiếp về điều chỉnh dự án khá phức tạp, nhất là do sự thay đổi thẩm quyền. Nhà đầu tư cần đọc kỹ Nghị định 31 trước khi điều chỉnh nhằm tuân thủ pháp luật và đảm bảo quyền lợi chính đáng của mình.