Trong thời đại toàn cầu hóa, việc sử dụng lao động nước ngoài đã không còn xa lạ với doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, để mở ra cánh cửa thu hút nhân tài xuyên biên giới, đáp ứng tốt yêu cầu của pháp luật đối với nhân lực nước ngoài gia nhập thị trường Việt Nam là chìa khóa thành công. Cùng với Bộ luật Lao động 2019 vừa có hiệu lực từ đầu năm 2021, Nghị định số 152/2020/NĐ-CP (“Nghị định 152”) đem đến một số quy định mới đáng lưu ý cho doanh nghiệp khi tuyển dụng và sử dụng lao động nước ngoài.

Mở rộng điều kiện đối với chuyên gia, lao động kỹ thuật

Theo Nghị định số 11/2016/NĐ-CP sửa đổi 2018 (“Nghị định 11 sửa đổi”) hiện hành, lao động nước ngoài có thể được xác định là chuyên gia nếu có xác nhận bởi cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp nước ngoài và một số trường hợp khác.

Trên tinh thần dang rộng vòng tay chào đón chuyên gia, lao động kỹ thuật lành nghề, Nghị định 152 mở thêm cánh cửa khác: họ có thể chỉ cần có trên 5 năm kinh nghiệm và chứng chỉ hành nghề phù hợp. Đồng thời, trường hợp chuyên gia do xác nhận được loại bỏ vì lỏng lẻo và mơ hồ.

Thêm hai đối tượng miễn giấy phép lao động

Hiện nay, có 11 trường hợp không cần giấy phép lao động liệt kê, đơn cử: di chuyển trong nội bô doanh nghiệp theo ngành dịch vụ mà Việt Nam cam kết với WTO, hay vào Việt Nam làm việc dưới 30 ngày, v.v.

Nhằm giảm gánh nặng thủ tục không cần thiết, Nghị định 152 thêm trường hợp mới không cần “tấm vé thông hành” này nữa, bao gồm:

  • Chủ sở hữu, thành viên góp vốn của công ty TNHH; Chủ tịch hoặc thành viên Hội đồng quản trị của CTCP mà có giá trị góp vốn ít nhất 3 tỷ đồng;
  • Người đến Việt Nam nghiên cứu, giảng dạy mà Bộ GĐ-ĐT xác nhận.

Điều này tạo điều kiện cho người lãnh đạo, quản lý doanh nghiệp và nhà nghiên cứu, giáo dục được mời đến làm việc dễ dàng, phát triển doanh nghiệp và tăng cường giao lưu học thuật.

Sử dụng lao động nước ngoài: cần nắm rõ những quy định mới

Thay đổi thủ tục đối với  lao động nước ngoài

Nhằm ưu tiên lao động trong nước, Nghị định 152 vẫn yêu cầu doanh nghiệp phải giải trình nhu cầu sử dụng lao động nước ngoài với Nhà nước. Nếu chủ đầu tư và nhà thầu muốn tuyển người, chính quyền tỉnh sẽ giới thiệu, cung ứng nguồn trước hết nhân lực Việt Nam cho nhà thầu tùy theo số lượng cần tuyển.

Tuy nhiên, sắp tới, cơ quan nhà nước sẽ phải theo lịch trình gắt gao hơn để trả lời báo cáo giải trình trên (10 ngày kể từ khi nhận được, sớm hơn 5 ngày so với hiện tại) cũng như giới thiệu, cung ứng người lao động trong nước (15 ngày nếu nhà thầu muốn tuyển dưới 100 người, thay vì 01 tháng như hiện tại). Đồng thời, thay cho hằng quý như hiện tại, chủ đầu tư sẽ chỉ phải báo cáo tình hình sử dụng lao động nước ngoài 02 lần/năm trước ngày 05/7 và 05/01 của năm sau.

Thay đổi đáng kể nhất là khôi phục thủ tục thu hồi giấy phép lao động. Thủ tục này bị bãi bỏ từ năm 2018 nhằm cải cách hành chính, nhưng lại phát sinh nhiều bất cập trong quản lí. Vì vậy, Nghị định 152 đã quy định trở lại các trường hợp thu hồi (hết hạn, doanh nghiệp hoặc người lao động thực hiện sai quy định của Nghị định 152) và bổ sung mới (vi phạm pháp luật Việt Nam, ảnh hưởng an ninh – trật tự xã hội).

Ngoài ra, doanh nghiệp cũng cần biết rằng giấy phép lao động phải cấp lại nếu người lao động nước ngoài thay đổi tên, quốc tịch, số hộ chiếu và địa điểm làm việc thực tế.

Nghị định 152 sẽ có hiệu lực từ ngày 15/2/2021.